Ο Τεκτονισμός στη Νίκαια : Μια γαλλική ιστορία 

Εισαγωγή

Η Νίκαια, μαργαριτάρι της Κυανής Ακτής, είναι διάσημη για τη μεσογειακή της ομορφιά και αποτελεί έναν από τους αγαπημένους προορισμούς των τουριστών. Αλλά συχνά ξεχνάμε ότι η Νίκαια δεν ήταν πάντα γαλλική. Και η ιστορία του τεκτονισμού στη Νίκαια είναι στενά συνδεδεμένη με την ένταξη της πόλης στη Γαλλία.

Οι Απαρχές του Τεκτονισμού στη Νίκαια

Δειλά ξεκινήματα

Τον 18ο αιώνα, η Κομητεία της Νίκαιας ανήκε στο Βασίλειο της Σαρδηνίας, παραχωρημένη από το 1720 στον Οίκο της Σαβοΐας. Το πνεύμα του Διαφωτισμού είχε διεισδύσει ελάχιστα εκεί και ο τεκτονισμός φαίνεται να ήταν σχεδόν ανύπαρκτος. Οι τέκτονες που διέμεναν τότε στη Νίκαια ήταν κυρίως ξένοι (Γάλλοι, Ιταλοί, Ελβετοί, Βρετανοί) και οι λίγοι τέκτονες της Νίκαιας (όπως ο μελλοντικός στρατάρχης Masséna) είχαν μυηθεί στη Γαλλία ή στην Ιταλία.

Μπορούμε να εντοπίσουμε τη δραστηριότητα μόνο δύο στοών στη Νίκαια πριν από τη γαλλική εισβολή το 1793. Και στις δύο περιπτώσεις, επρόκειτο για στρατιωτικές Στοές. Στη δεκαετία του 1740, η πρώτη, αποτελούμενη κυρίως από αξιωματικούς ενός ελβετικού συντάγματος του στρατού του Πρίγκιπα του Κοντί, διέμεινε αρκετές φορές στη Νίκαια. Είναι πιθανό ότι αυτή η στοά συνεδρίασε στη Νίκαια και ίσως προχώρησε στη μύηση πολιτών της Νίκαιας. Αλλά δεν έχουμε αποδείξεις γι' αυτό.

Η δεύτερη διέμεινε στη Νίκαια το 1792. Επρόκειτο για μια στοά που συστάθηκε με δίπλωμα από τη Μεγάλη Ανατολή της Γενεύης στο πλαίσιο ενός ελβετικού συντάγματος στην υπηρεσία της Σαρδηνίας. Περιλάμβανε μερικούς αξιωματικούς από τη Νίκαια, αλλά και πάλι, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε αν προχώρησε στη μύηση πολιτών.

Μια πρώτη γαλλική εγκατάσταση 

Ο τεκτονισμός δεν έκανε πραγματικά την είσοδό του στη Νίκαια παρά μόνο μετά την προσάρτηση της Κομητείας στη Γαλλική Δημοκρατία το 1793. Υπό την Αυτοκρατορία, μια ιδιαίτερα ευνοϊκή περίοδο για τον τεκτονισμό, η Νίκαια διέθετε ωστόσο μόνο τρεις στοές, που ανήκαν όλες στη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας.

Αφοσιωμένες στα ιδανικά της Δημοκρατίας και στη συνέχεια της Αυτοκρατορίας, αυτές οι πρώτες στοές έπαιξαν σίγουρα ρόλο στην ενσωμάτωση της Νίκαιας στη Γαλλία. Αλλά οι στοές αποτελούνταν από μια πλειοψηφία Γάλλων στρατιωτικών και τελωνειακών υπαλλήλων, και δεν περιλάμβαναν παρά μόνο το ένα τρίτο γηγενών της Νίκαιας, συνήθως προερχόμενων από τις εύπορες και καλλιεργημένες τάξεις. Εκτός από ένα μέρος των ελίτ της Νίκαιας, το σύνολο του πληθυσμού, πολύ καθολικό και συντηρητικό, και συχνά εχθρικό προς τη γαλλική κατοχή, παρέμεινε ελάχιστα ενδιαφερόμενο για την παρουσία αυτών των τριών τεκτονικών στοών.

Αυτή η πρώτη σελίδα της τεκτονικής ιστορίας της Νίκαιας έμελλε να είναι βραχύβια. Το 1814, το Βασίλειο της Σαρδηνίας ανέκτησε την Κομητεία της Νίκαιας και απαγόρευσε εκεί τον τεκτονισμό.

Ένα νέο ξεκίνημα

Ο τεκτονισμός επρόκειτο να επιστρέψει στη Νίκαια όταν η Κομητεία παραχωρήθηκε στη Γαλλία το 1859, υπό τη βασιλεία του Ναπολέοντα Γ'. Αν και εξακολουθούσαν να υπάρχουν μόνο τρεις στοές της Μεγάλης Ανατολής της Γαλλίας υπό τη Δεύτερη Αυτοκρατορία, ο αριθμός αυτός θα αυξηθεί υπό την Τρίτη Δημοκρατία, ιδίως με τη δημιουργία στοών της Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας, τεκτονικής δύναμης που ιδρύθηκε το 1894. Μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι στοές της Νίκαιας, είτε ανήκουν στη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας είτε στη Μεγάλη Στοά της Γαλλίας, είναι μάλλον δημοκρατικής και κοσμικής παράδοσης.

Μόνο από το 1960 η Εθνική Μεγάλη Στοά της Γαλλίας, πιο συντηρητική και πνευματιστική, ήδη πολύ παρούσα στην περιοχή της Κυανής Ακτής, εγκαταστάθηκε εκεί και κατέλαβε εξέχουσα θέση. 

Σήμερα, πολλές γαλλικές τεκτονικές δυνάμεις εκπροσωπούνται στη Νίκαια, προσφέροντας μια αντανάκλαση του γαλλικού τεκτονισμού στην ποικιλομορφία του. Θα βρείτε για παράδειγμα στοές της Γυναικείας Μεγάλης Στοάς της Γαλλίας, της Παραδοσιακής και Συμβολικής Μεγάλης Στοάς Opéra, της Παγκόσμιας Μικτής Μεγάλης Στοάς, του Le Droit Humain, της Μεγάλης Στοάς των Πολιτισμών και των Πολιτισμών…

Όλες αυτές οι στοές έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στο πολιτιστικό και πνευματικό τοπίο της Νίκαιας. Έχουν ενθαρρύνει συζητήσεις για διάφορα θέματα, από τη φιλοσοφία έως την πολιτική, προωθώντας παράλληλα τα ιδανικά της αδελφοσύνης και της ισότητας.

Μερικοί διάσημοι τέκτονες από τη Νίκαια

Μεταξύ των διάσημων τεκτόνων που κατάγονται από τη Νίκαια, σημειώνουμε πρώτα τον André Masséna, γεννημένο στη Νίκαια το 1758 και θανόντα στο Παρίσι το 1817, ο οποίος ονομάστηκε Στρατάρχης της Αυτοκρατορίας το 1804. Ήταν κεντρική φιγούρα της Πρώτης Αυτοκρατορίας.

Πιο απροσδόκητα, ο Giuseppe Garibaldi (1897-1882), ένας από τους κύριους αρχιτέκτονες της ιταλικής ενοποίησης, ήταν επίσης γέννημα θρέμμα της Νίκαιας. Ήταν ένας επιφανής τέκτων και έγινε το 1881 ο Μέγας Ιεροφάντης των διαφόρων κλάδων του Τύπου Μέμφις-Μισραΐμ που ενώθηκαν.

Ένας αριθμός τεκτόνων διακρίθηκε επίσης στην τοπική πολιτική ζωή, όπως οι δήμαρχοι της Νίκαιας Jules Gilly (1828-1898), Alfred Borriglione (1841-1902) και Honoré Sauvan (1860-1922).

Επίδραση του Τεκτονισμού στην Κοινωνία της Νίκαιας

Κοινωνικός και Πολιτιστικός Ρόλος

Οι τεκτονικές στοές της Νίκαιας έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης. Έχουν ξεκινήσει φιλανθρωπικά και πολιτιστικά έργα, προωθώντας την εκπαίδευση και την αγαθοεργία, και έχουν συμμετάσχει ενεργά στη βελτίωση της κοινότητας.

Ανθρωπιστικές και Εκπαιδευτικές Δεσμεύσεις

Ακολουθώντας τα ιδανικά του τεκτονισμού, αυτές οι στοές έχουν εφαρμόσει πρωτοβουλίες για την υποστήριξη των απόρων και την προώθηση της εκπαίδευσης, αποδεικνύοντας έτσι τη δέσμευσή τους για την ευημερία της κοινωνίας της Νίκαιας.

Τεκτονική Αρχιτεκτονική και Πολιτιστική Κληρονομιά στη Νίκαια

Σημαντικό μνημείο 

Ένα άγαλμα του Garibaldi, του επιφανούς τέκνου της Νίκαιας και μεγάλου τέκτονα, δεσπόζει στην πλατεία που φέρει το όνομά του. Η ανέγερση αυτού του μνημείου αποφασίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο τη χρονιά του θανάτου του μεγάλου άνδρα (1882), όταν ο τέκτων Alfred Borriglione ήταν δήμαρχος της Νίκαιας.

Τεκτονικοί Ναοί

Αν και η Νίκαια διαθέτει αρκετούς τεκτονικούς Ναούς, ένας από αυτούς αξίζει ειδική μνεία. Πρόκειται για τον πρώην κινηματογράφο Le Central, στην οδό Bonaparte. Με τη νεοκλασική του πρόσοψη, χαρακτηριστική της αρχιτεκτονικής της Belle-Epoque, χτίστηκε το 1922 και λειτούργησε μέχρι το 1973, πριν γίνει αίθουσα συνεδριάσεων και στη συνέχεια τεκτονικός Ναός.

Συμπέρασμα 

Ο τεκτονισμός στη Νίκαια, πλούσιος στην ιστορία και τις παραδόσεις του, συνεχίζει να επηρεάζει την πολιτιστική και κοινωνική ζωή της πόλης. Η κληρονομιά του, που χαρακτηρίζεται από την ποικιλομορφία των τεκτονικών δυνάμεών του, μαρτυρά τη σημασία της Νίκαιας στην ιστορία του τεκτονισμού στη Γαλλία και στην Ευρώπη.

--

Ανακαλύψτε επίσης τον τεκτονισμό σε άλλες γαλλικές πόλεις :

- Τεκτονισμός στο Μπορντό
- Τεκτονισμός στη Ρεν
- Τεκτονισμός στο Παρίσι