Wolnomularstwo w Nicei: Francuska historia 

Wprowadzenie

Nicea, perła Lazurowego Wybrzeża, słynie ze swojego śródziemnomorskiego piękna i jest jednym z ulubionych celów turystów. Ale często zapomina się, że Nicea nie zawsze była francuska. A historia wolnomularstwa w Nicei jest ściśle związana z przynależnością miasta do Francji.

Początki Wolnomularstwa w Nicei

Nieśmiałe początki

W XVIII wieku Hrabstwo Nicei należało do Królestwa Sardynii, przekazanego w 1720 roku Domowi Sabaudzkiemu. Duch Oświecenia słabo tam przeniknął, a wolnomularstwo wydaje się tam prawie nie istnieć. Wolnomularze, którzy mieszkali wtedy w Nicei, byli głównie obcokrajowcami (Francuzi, Włosi, Szwajcarzy, Brytyjczycy), a nieliczni wolnomularze z Nicei (jak przyszły marszałek Masséna) zostali zainicjowani we Francji lub we Włoszech.

Można odnotować działalność tylko dwóch lóż w Nicei przed inwazją francuską w 1793 roku. W obu przypadkach były to Loże wojskowe. W latach 40. XVIII wieku pierwsza, składająca się głównie z oficerów szwajcarskiego pułku armii Księcia de Conti, kilkakrotnie przebywała w Nicei. Prawdopodobnie ta loża spotykała się w Nicei i być może dokonała tam inicjacji cywilów z Nicei. Ale nie mamy na to dowodów.

Druga przebywała w Nicei w 1792 roku. Była to loża utworzona na podstawie patentu Wielkiego Wschodu Genewy w szwajcarskim pułku w służbie Sardynii. Liczyła kilku oficerów z Nicei, ale i tu nie wiadomo, czy dokonała inicjacji cywilów.

Pierwsze francuskie osadnictwo 

Wolnomularstwo tak naprawdę weszło do Nicei dopiero po aneksji Hrabstwa do Republiki Francuskiej w 1793 roku. W czasach Cesarstwa, okresie szczególnie pomyślnym dla wolnomularstwa, Nicea liczyła jednak tylko trzy loże, wszystkie należące do Wielkiego Wschodu Francji.

Oddane ideałom Republiki, a następnie Cesarstwa, te pierwsze loże z pewnością odegrały rolę w integracji Nicei z Francją. Ale loże składały się w większości z francuskich wojskowych i urzędników celnych, a liczyły zaledwie jedną trzecią rodowitych mieszkańców Nicei, zazwyczaj z zamożnych i wykształconych klas. Poza częścią elit z Nicei, cała populacja, bardzo katolicka i konserwatywna, a często wroga francuskiej okupacji, pozostała bardzo mało zainteresowana obecnością tych trzech lóż masońskich.

Ta pierwsza strona masońskiej historii Nicei miała być krótka. W 1814 roku Królestwo Sardynii odzyskało Hrabstwo Nicei i zakazało tam wolnomularstwa.

Nowy początek

Wolnomularstwo miało powrócić do Nicei, gdy Hrabstwo zostało przekazane Francji w 1859 roku, za panowania Napoleona III. Jeśli wciąż liczy się tam tylko trzy loże Wielkiego Wschodu Francji w czasach Drugiego Cesarstwa, liczba ta wzrośnie w czasach III Republiki, w szczególności poprzez utworzenie lóż Wielkiej Loży Francji, obediencji masońskiej założonej w 1894 roku. Aż do II wojny światowej loże w Nicei, niezależnie od tego, czy należą do Wielkiego Wschodu Francji, czy do Wielkiej Loży Francji, są raczej tradycji republikańskiej i świeckiej.

Dopiero od 1960 roku Wielka Loża Narodowa Francuska, bardziej konserwatywna i spirytualistyczna, już bardzo obecna w regionie Lazurowego Wybrzeża, osiedliła się tam i zajęła dominującą pozycję. 

Dziś wiele francuskich obediencji masońskich jest reprezentowanych w Nicei, oferując odzwierciedlenie francuskiego wolnomularstwa w jego różnorodności. Znajdziemy tam na przykład loże Wielkiej Loży Żeńskiej Francji, Wielkiej Loży Tradycyjnej i Symbolicznej Opera, Wielkiej Loży Mieszanej Powszechnej, Le Droit Humain, Wielkiej Loży Kultur i Cywilizacji…

Wszystkie te loże odegrały ważną rolę w krajobrazie kulturowym i intelektualnym Nicei. Zachęcały do dyskusji na różne tematy, od filozofii po politykę, promując jednocześnie ideały braterstwa i równości.

Kilku słynnych wolnomularzy z Nicei

Wśród słynnych wolnomularzy pochodzących z Nicei należy przede wszystkim wymienić André Massénę, urodzonego w Nicei w 1758 roku i zmarłego w Paryżu w 1817 roku, mianowanego Marszałkiem Cesarstwa w 1804 roku. Był on centralną postacią Pierwszego Cesarstwa.

Bardziej nieoczekiwane, Giuseppe Garibaldi (1897-1882), jeden z głównych twórców zjednoczenia Włoch, był również rodowitym mieszkańcem Nicei. Był wybitnym wolnomularzem i w 1881 roku został Wielkim Hierofantem różnych połączonych gałęzi Rytu Memphis.

Wielu wolnomularzy wyróżniło się również w lokalnym życiu politycznym, takich jak burmistrzowie Nicei Jules Gilly (1828-1898), Alfred Borriglione (1841-1902) i Honoré Sauvan (1860-1922).

Wpływ Wolnomularstwa na Społeczeństwo Nicei

Rola Społeczna i Kulturalna

Loże masońskie w Nicei odegrały znaczącą rolę w rozwoju społecznym i kulturalnym miasta. Inicjowały projekty charytatywne i kulturalne, promując edukację i dobroczynność, i aktywnie uczestniczyły w poprawie społeczności.

Zaangażowanie Humanitarne i Edukacyjne

Podążając za ideałami wolnomularstwa, te loże wdrożyły inicjatywy wspierające potrzebujących i promujące edukację, demonstrując w ten sposób swoje zaangażowanie w dobrobyt społeczeństwa Nicei.

Dziedzictwo Architektoniczne i Kulturalne Masońskie w Nicei

Znaczący pomnik 

Pomnik Garibaldiego, wybitnego dziecka Nicei i wielkiego wolnomularza, króluje na placu noszącym jego imię. Wzniesienie tego pomnika zostało zadecydowane przez Radę Miejską w roku śmierci wielkiego człowieka (1882), kiedy wolnomularz Alfred Borriglione był burmistrzem Nicei.

Świątynie Masońskie

Jeśli Nicea ma kilka Świątyń masońskich, jedna z nich zasługuje na specjalne wyróżnienie. Jest to dawne kino Le Central, na ulicy Bonaparte. Z neoklasycystyczną fasadą charakterystyczną dla architektury Belle-Epoque, zostało zbudowane w 1922 roku i działało do 1973 roku, zanim stało się salą konferencyjną, a następnie Świątynią masońską.

Wniosek 

Wolnomularstwo w Nicei, bogate w swoją historię i tradycje, nadal wpływa na życie kulturalne i społeczne miasta. Jego dziedzictwo, naznaczone różnorodnością jego obediencji, świadczy o znaczeniu Nicei w historii wolnomularstwa we Francji i w Europie.

--

Odkryj również wolnomularstwo w innych francuskich miastach:

- Wolnomularstwo w Bordeaux
- Wolnomularstwo w Rennes
- Wolnomularstwo w Paryżu